REACH Terimler ve Kısaltmalar Kılavuzu
Bu Sözlükte 335 Terim Bulunmaktadır.Tümü
| Terim | Açıklama |
|---|---|
| (Q)SAR [(Quantitative) Structure Activi |
(Nitel) Yapı etkinlik ilişkisi. Bir maddenin fizikokimyasal özellikleri ile özel bir etki yaratabilme becerileri arasındaki ilişkidir. Toksikolojide (Q)SAR incelemelerinin amacı, yapısı ve özel-likleri bilinen zehirli maddelere yapısal olarak benzeyen ancak zehirli özel-liği bilinmeyen bir maddenin kimyasal yapısından, o maddenin zehirliliğini belir- leyebilmektir. Pratikte (Q)SAR incelemeleri, maddelerin molekül yapısından çıkarak özel- liklerini belirleyebilmek için geliştirilen ve sanal matematik modelleme teme-line dayalı bir dizi bilgisayar yazılımlarıyla gerçekleşir. (Q)SAR, REACH kapsa-mında omurgalı hayvanlar üzerindeki deneylerin sayıca azaltılması ve maliyet-lerin düşürülmesi için başvurulacak bir yöntemler dizisidir. Bkz. Animal testing, SAR. Ayrıca bkz. - Ex-European Chemical Bureau: Computational Toxicology: - http://ecb.jrc.ec.europa.eu/qsar/ - Prof Dr Burgaz S, 2009, “Kimyasalların Toksikolojik Riskleri-nin Değerlendirilmesi”, KMO Tehlikeli Kimyasalların Yönetimi Sempozyumu ve Sergisi Bildiri Kitabı, 339-343, Ankara. |
| AC (Article category) |
Ürün sınıflandırması. Madde içeren bir ürün (eşya) türünü nitelendiren tanıtım sürecinin bir öğesi. |
| Actors in the supply chain |
Sağlanım zincirindeki etmenler. Avrupa Birliği’nde bir kimyasalın sağlanım zincirindeki tüm üreticileri, ithalat-çıları ve alt kullanıcıları. Bkz. Supply chain. Ayrıca bkz. REACH Art. 3(17). |
| Additive |
Katkı. Tüzüğe göre katkı, bir maddenin kararlılığını korumak amacıyla tasarlana-rak üretime katılan maddedir. Bir başka yasal düzenlemede katkı, pH ayar-layıcı ya da renklendirici madde olarak yer alır. Yine Tüzüğe göre “katkı”, mad-de tanımlanması söyleminin dışında, “gıda ve yem katkısı” anlamına da ge-lir. Bkz. Substance, Substance identification. Ayrıca bkz. - REACH Art. 2. - Guidance for identification and naming of substances under REACH, June 2007. |
| Adverse effect |
Yan etki. “Bir canlının işlevsel yeteneğinin bozulmasına, ek baskıları dengeleyebilme yetisinin azalmasına ya da çevresindeki öbür olumsuz etkenlere karşı duyar- lılığının gerilemesine neden olan yapısal, tinsel, büyüme, gelişme ve yaşam süresi gibi özelliklerinde görülen değişim” (WHO 1994a). “Ölüm, beslenme alışkanlığındaki bir değişim, vücut ve organ ağırlıklarında ya da enzim düzeylerindeki bir değişiklik, gözlemlenen patalojik bir değişim gibi sonuçlara neden olan olağan dışı, istenmeyen ve canlıya zarar veren etki” (IPCS). Bkz. IPCS. |
| AF (Assessment factor) |
Değerlendirme katsayısı. Kimyasal risk değerlendirmesinde kullanılır. Risk değerlendirme süreci, insan sağlığı ve çevreyle ilişkili olarak aşağıdaki eylemleri içerir:
Bkz. Risk, Risk assessment. |
| AF(*) (Application factor) |
Kullanım katsayısı. MATC’nin LC50 ye oranıyla hesaplanan sayısal bir değerdir. Süregen (kronik) zehirlilik ve güvenilir derişim hesaplanmasında kullanılır. Bkz. MATC, LC50. |
| Agency |
Kurum. Avrupa Toplulukları Komisyonu kararınca kurulan Avrupa Kimyasallar Kuru-mu (European Chemicals Agency). Bkz. ECHA. Ayrıca bkz. REACH Art. 3(18). |
| Alloy |
Alaşım. Gözle görülür boyutta bir tekdüzeliğe sahip ve mekanik yollarla birbirlerin-den kolayca ayrılamayacak biçimde birleşmiş iki ya da daha çok sayıda ele-mentten oluşmuş metalik bir malzemedir. Alaşım, Tüzük uyarınca, özel bir karışım (preparat) olarak nitelendirilir. Bileşimindeki maddeler tescil kapsa-mına girer. Bkz. Substance identification, Substance, Registration. Ayrıca bkz. REACH Art. 3(41). |
| Animal testing |
Hayvanlar üzerinde yapılan deneyler. Bir maddenin insanlar ve hayvanlar üzerindeki olası etkilerini belirlemek için özellikle fareler ve sıçanlar üzerinde yapılan araştırmaya yönelik deneyler. |
| Annex I of Directive 67/548/EEC |
67/548/EEC Yönetmeliği Ek 1. Söz konusu ekte, maddeler ya da madde kümeleri için uyumlu sınıflandırma ve etiketleme listesi yer alır. Bu liste, AB içinde yasal olarak bağlayıcı ko-numdadır ve düzenli aralıklarla güncellenir. DG ENV’nin önerileri ve üye ül-kelerin onayı ile listeye yeni tanımlamalar eklenebilir. DG ENV nin önerileri, üye ülke uzmanlarının katılımıyla oluşan Avrupa Ko-misyonu Tehlikeli Maddeler Sınıflandırma ve Etiketleme Teknik Komitesinin (TC C&L) tavsiyelerine dayanır. Bkz. DG ENV. Ayrıca bkz. Commission Directive 2008/58/EC (son güncelleme 15.09.2008) |
| Annex IV |
REACH Tüzüğü Ek 4. Annex IV, Art. 2(7)(a) ya göre tescil yükümlülüğünden ayrı tutulan maddeleri kapsayan bir listeyi içerir. Bu listede glükoz, früktoz, laktoz, nişasta, yağ asitleri, hidrojene don yağı, sodyum glükonat, karbon, grafit vb. maddeler yer alır. Bkz. Registration. Ayrıca bkz. - REACH Art. 2(7)(a). - REACH Annex IV |
| Annex V |
REACH Tüzüğü Ek 5. Annex V, Art. 2(7)(b) ye göre tescil yükümlülüğünden ayrı tutulan maddeleri kapsayan bir listeyi içerir. Bu listede mineraller, cevherler, ham petrol, kö-mür, LPG, NPG, hidrojen, oksijen, azot, asal gazlar vb. maddeler yer alır. Bkz. Registration. Ayrıca bkz. - REACH Art. 2(7)(b). - REACH Annex V. |
| Annex XIV |
REACH Tüzüğü Ek 14. Bu liste şu anda boştur. Listede ruhsat altına alınan maddelere yer verile-cektir. Madde için bir ruhsat süreci başlatılmamış ya da bir ayrıcalık uygulan- mamış ise, bu listeye alınacak olan maddenin kullanımı ve piyasada yer al-ması, son kullanım tarihinden sonra, Komisyon kararı uyarınca yasaklana-caktır. Bkz. Authorisation, SVHC, Sunset date, Candidate list. Ayrıca bkz. - REACH Art. 56. - REACH Annex IV. - Guidance for the preparation of an Annex XV dossier on the identification of substances of very high concern, June 2007. |
| Annex XV |
REACH Tüzüğü Ek 15. Annex XV, ð CMR lerin, solunum duyarlaştırıcılarının ve daha başka etkenlerin uyumlu bir biçimde sınıflandırılması ve etiketlenmesi, ð Bir maddenin CMR, PBT, vPvB ya da bu maddelere eşdeğer risk ta-şıyan bir madde olarak tanımlanması ve ð Bir maddenin AB içinde üretimi, satışı ya da kullanımının kısıtlanması gibi konuları önermek ve gerekçelendirmek için genel dosyanın nasıl hazır-lanması gerektiği konusunda temel ilkeleri ortaya koyar. Komisyonun istemi üzerine, üye ülkelerin yetkili kurumları ve ECHA, SVHC maddesinin tanımı-nı yaparak kısıtlama önerisi verir. Uyumlu sınıflandırma ve etiketleme öneri-leri ise üye ülkelerin yetkili kurumlarınca hazırlanır. Bkz. Annex XV dossier, CMRs, PBTs, vPvBs, SVHC. Ayrıca bkz. REACH Annex XV. |